Koliko učenici izdvajaju za hranu tokom školskog dana?
JU Srednja ekonomsko-ugostiteljska škola u Baru realizuje projekat „STEM Food Lab – Zdravi obroci budućnosti“, koji je podržalo Ministarstvo prosvjete, nauke i inovacija finansijskim sredstvima u iznosu od 5.000 eura. Kroz istraživanje prehrambenih navika učenika, analizu popularnih obroka i osmišljavanje njihovih zdravijih verzija, škola povezuje znanja iz različitih oblasti sa svakodnevnim životom mladih.
Koliko učenici jedu tokom školskog dana, šta najčešće biraju, koliko novca izdvajaju za hranu i kakve bi zdravije obroke voljeli da imaju u školi? Odgovore na ova pitanja donosi istraživanje koje je sprovedeno u JU Srednjoj ekonomsko-ugostiteljskoj školi u Baru, u kojem su učestvovala 332 učenika od ukupno 610 učenika škole.
Rezultati pokazuju da se prehrambene navike mladih oblikuju pod uticajem više faktora, među kojima su ukus, cijena i dostupnost hrane. Istovremeno, odgovori učenika ukazuju na interesovanje za mogućnost kupovine hrane u školi i za zdravije verzije jela koja već rado jedu.
Koliko učenici izdvajaju za hranu tokom školskog dana?
Jedan od zanimljivijih rezultata istraživanja odnosi se na svakodnevnu potrošnju. Oko 43% anketiranih učenika navelo je da tokom školskog dana za hranu i piće izdvaja najmanje četiri eura, dok je petina učenika navela potrošnju veću od pet eura dnevno.
Kada je riječ o izboru hrane, među najčešće navedenim obrocima izdvajaju se sendviči, a slijede peciva i kroasani, palačinke, pomfrit, pica i giros ili kebab. Voće, salate, jogurt i kefir rjeđe su zastupljeni među odgovorima učenika.
Učenici su naveli da hranu najčešće nabavljaju u objektima brze hrane, prodavnicama i pekarama. Ovi podaci predstavljaju važnu polaznu osnovu za razmatranje načina na koji bi zdraviji obroci mogli postati dostupniji mladima, uz uvažavanje njihovih navika i mogućnosti.
Učenici žele više mogućnosti za kupovinu hrane u školi
Istraživanje je pokazalo i da postoji značajno interesovanje za mogućnost kupovine hrane i pića u školi, mimo automata. Takvu opciju u određenoj mjeri podržalo je 270 učenika, odnosno oko 81% ispitanih. Više od polovine anketiranih navelo je da bi ovu mogućnost koristilo svakodnevno.
Za učenike, međutim, nije važna samo dostupnost hrane. Na pitanje šta najviše utiče na njihov izbor tokom dužeg odmora, najčešće su navodili ukus, cijenu i brzinu odnosno dostupnost hrane. Važno im je i da obrok bude dovoljno zasitan.
Ovi odgovori ukazuju na to da zdraviji obroci imaju veće šanse da postanu dio svakodnevnih navika mladih ukoliko su istovremeno ukusni, pristupačni i praktični za konzumiranje tokom školskog dana.
Zdravija verzija omiljenog jela – bez odricanja od ukusa
Učenici su u istraživanju iskazali i šta za njih znači zdravija verzija omiljenog obroka. Među najčešće isticanim karakteristikama bili su veći udio kvalitetnih proteina, manje masnoće i više povrća. Navodili su i svježe sastojke, više voća i manje dodatog šećera.
Kada su upitani koje bi proizvode željeli da učenici ugostiteljskih smjerova pripreme u zdravijoj verziji, među odgovorima su se izdvojili sendviči, pice, giros i tortilje.
Ovakvi odgovori pokazuju da ideja zdravije ishrane ne mora da podrazumijeva odustajanje od omiljenih jela. Naprotiv, ona može biti prilika da se poznati ukusi i popularni obroci unaprijede kvalitetnijim sastojcima i uravnoteženijim načinom pripreme.
Od istraživanja do konkretnih rješenja
Projekat „STEM Food Lab – Zdravi obroci budućnosti“ JU Srednje ekonomsko-ugostiteljske škole u Baru osmišljen je kroz tri faze.
Prva faza obuhvatila je istraživanje prehrambenih navika učenika tokom školskog dana. U drugoj fazi analizirani su prikupljeni podaci i razvijane ideje za zdravije verzije popularnih jela i recepata. Treća faza podrazumijeva izradu veb-sajta na kojem će biti predstavljeni rezultati istraživanja i sadržaji nastali tokom projekta. Važno je spomenuti da su glavni nosioci svih aktivnosti upravo učenici.
Koordinatorka projekta je Teodora Dević, master pedagogije, a mentorski tim čine Jovana Milašević, nastavnica ekonomije, Milica Radonjić, nastavnica ugostiteljstva i turizma, i Dragica Radović, nastavnica teorije hrane.
