Vode CG Copy

Zakonodavstvo EU o vodama uokviru poglavlja 27 evropskog zakonodavstva (članak iz časopisa Vode Crne Gore br.2.)

PIŠE: Helmut Bloech, nezavisni konsultant i predavač

1. Proces pristupanja Crne Gore Evropskoj uniji – principi i trenutno stanje

Principi procesa pristupanja

Pravna tekovina je skup zajedničkih prava i obaveza koji je obavezujući za države članice EU. On neprestano evoluira i obuhvata:

- sadržaj, principe i političke ciljeve Ugovora o osnivanju EU;
- zakone usvojene u skladu sa Ugovorima o osnivanju EU, kao i sudsku praksu Suda pravde;
- deklaracije i rezolucije koje je usvojila Unija;
- instrumente u okviru Zajedničke inostrane i bezbjednosne politike; i
- međunarodne sporazume koje je zaključila Unija kao i one koje između sebe zaključuju države članice u sferi aktivnosti Unije.

Zemlje kandidati moraju da prihvate pravnu tekovinu EU da bi mogle da joj pristupe i ona treba da postane sastavni dio njihovog nacionalnog zakonodavstva i prakse. Usvajanje i sprovođenje pravne tekovine EU su osnov pregovora o pristupanju.

Posljednji pregovori o proširenju doveli su do niza pristupanja 2004 (Kipar, Češka Republika, Estonija, Mađarska, Latvija, Litvanija, Malta, Poljska, Slovačka, Slovenija) 2007 (Bugarska i Rumunija) i 2013. godine (Hrvatska) i oni su pokazali da u procesu usklađivanja sa propisima Evropske unije o životnoj sredini, ima više sektora životne sredine i pitanja koja mogu biti problematična zbog potrebnih resursa i načina sprovođenja. Takva pitanja koja su od značaja za vode uključuju sljedeće:

Horizontalno zakonodavstvo – onaj dio pravne tekovine o životnoj sredini koji se tiče svih sektora i koji treba da se u cjelosti sprovede do datuma pristupanja, uključujući direktive o procjeni uticaja, učešću javnosti u donošenju odluka i pristupu informacijama o pitanjima životne sredine;

Zakonodavstvo o otpadu – upravljanje komunalnim, industrijskim i opasnim otpadom predstavlja značajan izazov. Ranije su u ugovorima o pristupanju bili definisani određeni prelazni periodi kako bi se omogućilo dodatno vrijeme nakon pristupanja, i ne samo za neophodno unapređenje sistema upravljanja, već i za značajne investicije u deponije;

Zakonodavstvo o vodama – velike investicije koje su potrebne naročito za sisteme sakupljanja i prerade otpadnih voda, i u manjoj mjeri za dostizanje standarda kvaliteta vode za piće.

Međutim, slično mnogim nacionalnim zakonskim okvirima nije svo zakonodavstvo u vezi sa vodama navedeno u okviru poglavlja 27 (životna sredina). Na primjer, zakonodavstvo o detardžentima bez fosfora (što je od presudnog značaja za borbu protiv eutrofikacije rijeka, jezera i regionalnih mora) predstavlja dio poglavlja 1 (slobodno kretanje robe).

Trenutno stanje u procesu pristupanja

Nakon podnošenja zahtjeva Crne Gore za članstvo u EU i odluke Savjeta EU o otvaranju pregovora u decembru 2011, u junu 2012 otpočeli su pregovori. Do decembra 2017, pregovorima je već obuhvaćeno sledeće:

- 30 od ukupno 35 potrebnih poglavlja;
- tri od ovih 30 poglavlja već su privremeno zatvorena: poglavlje 25 (nauka i istraživanje), poglavlje 26 (prosveta i kultura) i poglavlje 30 (spoljni odnosi),
Pregovori o pet poglavlja (uključujući životnu sredinu i klimatske promjene, koje obuhvataju i sektor voda) tek treba da počnu, zavisno od ocjene ostvarenog napretka u pripremama.

sl1

Posmatrajući zakonodavstvo o vodama u okviru poglavlja 27 (životna sredina i klimatske promjene), pregovori između Crne Gore i Evropske komisije još nijesu otvoreni i trenutno se privodi kraju crnogorska pregovaračka pozicija (izvor: Ministarstvo evropskih poslova Crne Gore, Evropska komisija, januar 2018).

Evropska komisija redovno pravi izvještaje o napretku pristupnih pregovora, koji predstavljaju ocjenu trenutnog stanja u zemlji kandidatu, opis dostignutog nakon posljednjeg izvještaja i definisanje smjernica o reformskim prioritetima. U posljednjem Izvještaju o Crnoj Gori iz novembra 2016, donesen je sljedeći zaključak o horizontalnom zakonodavstvu i zakonodavstvu o kvalitetu voda:

U oblasti horizontalnog zakonodavstva usvojen je novi Zakon o životnoj sredini u julu 2016, kao i nacionalna strategija za trasponovanje, sprovođenje i izvršenje pravne tekovine EU o životnoj sredini i klimatskim promjenama i njen akcioni plan za period 2016-2020.

Administrativni kapaciteti na nacionalnom i lokalnom nivou moraju se značajno ojačati u svim sektorima, naročito u oblasti inspekcije životne sredine. Usklađivanje zakona sa pravnom tekovinom koja se tiče procjene uticaja i strateške procjene uticaja na životnu sredinu je u odmakloj fazi. Međutim, potrebno je značajno ojačati implementaciju, naročito za razvoj infrastrukture, termo i hidro elektrana i u poslovima vezanim za istraživanje uglljavodonika u podmorju. Crna Gora je preduzela neke korake da poboljša saradnju sa civilnim društovm, ali su potrebni značajni napori da bi se postiglo djelotvorno učešće javnosti i konsultacije sa javnošću u donošenju odluka. S tim u vezi, u aprilu 2016 je osnovana koalicija 15 organizacija civilnog društva. Po pitanju sprečavanja i korigovanja štete nanesene životnoj sredini, Crna Gora je djelimično prenijela direktivu INSPIRE i uskladila je sa Direktivom o odgovornosti za štetu u životnoj sredini. Po pitanju pristupa informacijama o životnoj sredini, četiri Arhus centra dobro funkcionišu....

Nivo usklađenosti u oblasti kvaliteta vode je ograničen. Nacionalnu strategiju i akcioni plan za zaštitu voda tek treba usvojiti. Pripremne aktivnosti na izradi planova upravljanja rječnim basenima su u početnoj fazi. Organi za upravljanje rijekama još nijesu operativni. Neophodan je sistem za praćenje kvantiteta i kvaliteta vode. Potrebno je izvršiti identifikaciju aglomeracija i definisati osjetljive oblasti, kao što je utvrđeno u Direktivi o prečišćavanju komunalnih otpadnih voda“.

Evropski parlament je marta 2017. usvojio rezoluciju o ovom Izveštaju. Iako je pozdravio donošenje novog zakona o životnoj sredini, kao i nacionalne strategije za transponovanje i sprovođenje pravne tekovine EU o životnoj sredini i klimatskim promjenama, on je naglasio potrebu za pojačanim naporima na planu implementacije, naročito u pogledu kvaliteta voda, zaštite prirode i upravljanja otpadom, kao i na planu pratećih administrativnih kapaciteta na svim nivoima (izvor: Evropski parlament, 2017).

Na strateškom političkom nivou, u septembru 2017 predsjednik Evropske komisije Junker najavio je, u kontekstu njegovog obraćanja o stanju Unije u 2017, iniciranje strategije za uspješno pristupanje Srbije i Crne Gore Evropskoj Uniji sa perspektivom za 2025. godinu.

(Iz časopisa Vode Crne Gore br.2. JP Regionalni vodovod Crnogorsko primorje)

red plovidbe

Jedro 320x250

regionalni vodovod novi

 

baneb jedro

 Svetionik logo glavni

 optotim nova adresa 320

Klime Baković

ave tours 1


JPMD 320

Luka Bar unutrašnji baner

baner Adria

  baneb jedro


emporio junior

pascuci 320

F radio bočni

 optotim nova adresa 320



 

 

Posljednje vijesti

Thumbnail Barska policija pronašla je danas službeno vozilo marke „Polo” registarskih oznaka BR CA682 firme...
Više u kategorijama: Info  Sport  Info  

regionalni vodovod novi

baneb jedro

Svetionik logo glavni

Klime Baković

ave tours 1


Luka Bar unutrašnji baner

optotim nova adresa 320

baner Adria

emporio junior


JPMD 320

Adria

pascuci 320

F radio bočni

 pascuci 320

  Logo MPF

 tobar

 

Kolumnisti